YANGIN GÜVENLİĞİ VE DOĞAL AFETLERDE MÜDAHALE TARZI
İTFAİYENİN ESAS GÖREVLERİ
- Yangınlara müdahale etmek ve söndürmek
- Su baskınlarına müdahale etmek ve zararsız hale getirmek
- Afetler sonunda oluşan enkaz ve çöküntüler altında can ve mal kurtarma çalışmalarına katılmak
- Umuma açık yerleri yangından korunması için denetleme ve inceleme yapmak
- Halkı ve kuruluşları yangınlara karşı alınacak önlemler konusunda aydınlatmak
- Yılda en az bir defa tüm personelin katılmasıyla örnek tatbikatlar yapmak
- Büyük trafik kazalarında mal ve can kurtarmak
- Gaz zehirlenmeleri karşısında kurtarma yapmak
YANMA
Yanıcı maddenin ısı ve oksijenle birleşmesi sonucu oluşan kimyasal bir olaydır. Yanma olayının meydana gelebilmesi için üç şartının bir arada olması gerekmektedir: Yanıcı madde, Isı ve Oksijen (Yanma Üçgeni).
YANMANIN ÇEŞİTLERİ
- Yavaş Yanma: Yanma ürünlerinin tam olarak açığa çıkmadığı yanma. (Örn: demir, bakırın oksitlenmesi)
- Hızlı Yanma: Alev, ısı, ışık ve korlaşmanın oluştuğu, yanmanın bütün belirtilerinin ortaya çıktığı yanma çeşididir.
- Parlama, Patlama: Parlama, kolayca ateş alabilen maddelerde görülen bir olaydır. Benzin gibi.
- Kendi Kendine Yanma: Yavaş yanmanın zamanla hızlı yanmaya dönüşmesidir.
YANGIN SINIFLANDIRMASI
- A Sınıfı: Katı yanıcı maddeler yangını (Odun, kereste, kağıt, tekstil vb.) - Su, kuru kimyevi toz ile söndürülür.
- B Sınıfı: Sıvı yanıcı maddeler yangını (Gazyağı, benzin, mazot, alkol, tiner, boyalar vb.) - Sis halinde su, CO2, köpük, kuru kimyevi toz ile söndürülür.
- C Sınıfı: Gaz haldeki yanıcı maddeler yangını (LPG, doğal gaz, hava gazı, hidrojen vb.) - Kuru kimyevi toz, halon 1301, halon 1211 ile söndürülür.
- D Sınıfı: Yanabilen hafif metaller yangını (Sodyum, potasyum, titanyum, alüminyum, magnezyum vb.) - Kuru kimyevi tozlar ile söndürülür.
YANGIN OLUŞUM SAFHALARI
İlk aşamasında: KOKU | İkinci aşamasında: DUMAN | Üçüncü aşamasında: ALEV görülür.
(Başlangıç → Büyüme → Olgunlaşma → Bitiş)
Bir cismin yanabilmesi için ortamda en az %14-18 oranında OKSİJEN bulunması gereklidir. (Normal şartlarda havada bulunan oksijen oranı %21'dir.)
YANGINLARIN SEBEPLERİ
- Korunma önlemlerinin alınmaması: Elektrik kontağı, LPG tüpleri, ısıtma sistemleri, patlayıcı parlayıcı maddelerin yeterince korunmaya alınmaması
- Bilgisizlik: Kullanılan madde ve malzemelerin yangına sebebiyet verebilecek özelliklerinin bilinmemesi
- İhmal: Bilgi sahibi olunduğu halde gerekli tedbirleri almamak (söndürülmeden atılan kibrit, sigara izmariti)
- Kazalar: İstem dışı oluşan olaylar (kalorifer kazanının patlaması vb.)
- Sıçrama: Yanan cisimlerden koparak etrafa sıçrayan parçacıklardan meydana gelen yangın
- Sabotaj: Bilerek ve isteyerek yangın çıkartılması
- Tabiat Olayları: Deprem, yıldırım düşmesi, güneş ışınlarından meydana gelen yangınlar
YANGIN SÖNDÜRME YÖNTEMLERİ
- Soğutma: Yanıcı maddeyi veya alevi soğutarak söndürme (su ile)
- Boğma: Oksijeni keserek yangını söndürme (köpük, CO2 ile)
- Yakıtı Uzaklaştırma: Yanıcı maddeyi ortamdan uzaklaştırma
- Zincir Reaksiyonunu Kırma: Kimyasal yollarla yangını söndürme (kuru kimyevi toz ile)
DEPREM
Yer kabuğu içindeki kırılmalar nedeniyle ani olarak ortaya çıkan titreşimlerin dalgalar halinde yayılarak geçtikleri ortamları ve yeryüzünü sarsması olayıdır.
Deprem sırasında yapılacaklar:
- Paniklemeden sakin olunmalıdır
- Çök-Kapan-Tutun hareketleri yapılmalıdır
- Binada kalınıyorsa masa, sıra gibi sağlam bir nesnenin altına veya iç duvara yakın yerlere gidilmeli, baş korunmalıdır
- Deprem durursa bina hemen terk edilmeli, asansör kullanılmamalıdır